БУРҲОНОВ

БУРҲОНОВ Мутал (Мутаваккил) Музаййинович (1916.5.5, Бухоро) — композитор, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби (1964), Узбекистон халқ артисти (1974). Узбекистонда а капелла жанри асосчиларидан. Самарқанд мусиқа ва хореография ин-тида (1928 — 32), Москва консерваториясида (193941, 194649) таълим олган. Ўша йиллари «Алишер Навоий» драмаси (Уйғун ва И. Султон, 1943)га мусиқа, қатор камервокал ва камер чолғу асарлар яратди. 2-жаҳон урушида Москва мудофааси қатнашчиси (1941). Ўзбекистон радиосида бадиий раҳбар (1949—51), Узбекистон Композиторлар уюшмаси бошқарувининг раиси (1955— 60). Ижодида вокал мусиқаси, айниқса, романс, жўрсиз хор ва вокалсимфоник жанрлар асосий ўрин тутади: «Табассум қилмадинг», «Намедонам Чи ном дорад», «Ишқида» ва б. романслари, «Алишер Навоийга қасида» (А. Орипов, 1968) ва б. Шарқ халклари қўшиқларини жўрсиз хор учун маҳорат б-н, миллий муси қага хос нафислик ва жозибалиликни тўла сақлаган ҳолда қайта ишлаган: қозоқча «Дударай», эронча Г«ўле гандум», ўзбекча Г«ўзал қизга», афғонча «Чашми сиёҳ» ва б. Кўпгина болалар қўшиқлари, қатор фильмлар («Сурайё», «Абу Али Ибн Сино», «Мафтунингман», «Орол балиқчилари», «Бой ила хизматчи» каби)га мусиқа басталаган. «Алишер Навоий» операси (1986), «Абадий хотира» реквиеми (1996), «Кўнгил хазинаси (Бурҳоннома)» китоби (1998) муаллифи. Узбекистон Республикаси Давлат мадҳияси мусиқасини ёзган [1992; Ўзбекистоннинг илгариги Давлат мадҳиялари (1947, 1978) мусиқасини ҳам Бурҳонов яратган]. Бердақ номидаги Қорақалпоғистон Давлат ва Ҳамза номидаги Ўзбекистон Давлат мукофотлари лауреати (1964, 1970). «Элюрт хурмати» ордени билан мукофотланган (2001).

Ад.: Янов-Яновская Н., Муталь Бурханов, Т., 1999.