КОШИНКОРЛИК

КОШИНКОРЛИК, кошинпазлик — кошин ясаш ва биноларни кошин билан безатиш санъати, касби. Шарқла қадимлан маълум бўлган. 14-а. дан меъморий обидаларни кошин билан безаш Ўрта Осиёла кенгтарқалган. Кошинкорлик билан махсус усталар шугулланган. Меъморлик. кулолликнинг тараққиёти Кошинкорлик пинг ҳам риножини тақозо этди. Уста (кошинпаз)лар махсус лойдан тайёрлаган кошинлар сирланиб, хумдонда пишириб олинган. Нақшли гуллар ишланган кошин сирлангач, ява бир бор хумлонла пиширилган. Бимоларни кошин па парчин билан қоплаш па улар ёрламила турли хил вақш мужассамотлари ҳосил қилишга эришилли (мас, Кўх. ва Урганчлаги Тўрабекхоним мақбараси. Самарқанллаги Шоқизипла мажмуаси, Ишратхона ва б.). Бухоро, Самарқанд, Хоразм, Қашқаларс ва б. вилоятлар меъморий ёдгорликларининг кўриниши умумий бўлса-да, Кошинкорлик намуналари ўзига хос ранг хиллари ва ишланиш услублари билан тубдан фарқ қилали. Барча мамлакатларла кошин тайёрлаш усуллари махфий тутилган. 18-а. охирларидан 20-а. бошларигача Кошинкорлик сусайди, у билан шуғулланувчи усталар камайиб кетди. 20-а. 20-й. ларилан бир гуруҳ усталарнинг саъйи ҳаракати б-н кошин ишлаш усуллари устида изланишлар маълум самаралар бермоқда. Самарқанддаги кулоллик устахонасида ўтмишдаги намуналарга яқин кошинлар тайёрланади, Хоразм вилоятида Кошинкорлик анъаналари тикланмоқда.

Loading...