AKTIVATSION TAHLIL

AKTIVATSION TAHLIL, radioaktivatsion tahlil — moddaning sifati va miqdoriy tarkibini aniqlash usuli. 1936-y. da D. Xeveshi va G. Levi taklif etgan. Neytronlar, zaryadlangan zarrachalar (protonlar va b.) yoki u-kvantlar oqimi taʼsirida hosil boʻlgan nuklidlarning radioaktiv nurlanishini tadqiq qilishga asoslangan. Oʻzbekistonda Aktivatsion tahlil boʻyicha tadqiqotlar 1960-y. da Ye. M. Lobanov tomonidan boshlangan va uning rivojiga A. A. Kist, V. A. Moʻminov, A. G. Gʻaniyevlar katta hissa qoʻshishgan.

Intensivligi – 1013 sm»2-s2 boʻlgan neytronlar oqimidan foydalanilganda kupgina elementlarni 10ʻ5—10»10 aniqlik bilan sezish mumkin. u-A. t. uchun yuqori energiyali elektronlarni tormozlaganda chiqadigan katta intensivli (10y—10ls kvantGʻs) nurlanishdan foydalaniladi. Bu usul bilan davriy sistemaning barcha elementlarini aniqlash mumkin va undagi sezgirlikning chegaraviy kiymati —10~*—10»7% ga yetadi. Olingan spektrlarni tahlil qilish va natijalarga ishlov berish uchun koʻp kanalli analizatorlar va E. M qoʻllaniladi, bu esa jarayonni avtomatlashtirish imkonini beradi. Aktivatsion tahlilning asosiy ustunliklaridan biri — turli obyektlardagi elementlarning juda oz miqdorini aniqlay olish va koʻplab na-munalarni tez taxlil qila bilish imkonidir. Aktivatsion tahlil oʻta toza materiallardagi kirishmalarni, biologik obyektlardagi mikroelementlarni aniqlashda, arxeologiya, geol., tibbiyot, kriminalistika va b. sohalarda qoʻllaniladi.

Prev Article

AKTIV

Next Article

AKTIVLIK QATORI