Knowledge Base
O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi

HAYKAL

HAYKAL (arab. — katta, ulugʻ shakl) — 1) tasviriy sanʼat asari; haykal-taroshlikt tosh, yogʻoch, suyakni yoʻnib, oʻyib, metall (asosan, bronza, zanglamaydigan poʻlat), beton, gipsni qolipga quyib, qotirib, sopol, chinni haykalchalar tayyorlashda loyga shakl berib, keyin qizdirib ishlanadi. Monumental (ochiq havoda), dast-gohli (bino ichida), bezak (meʼmorlik, bogʻ-parkda), juda kichik hajmda ishlanadigan (uy ichida bezak vazifasini oʻtovchi) xillari bor;

2) zargarlik buyumi; qoraqalpoq ayollarining murakkab koʻkrak taqinchogʻi. Haykel deb ham ataladi. Zebigardonnint eng qad. va aniq nomi. Haykal asosiy turunj va boʻyinga osiladigan zanjirli qismlardan iborat: yuzasi bosma naqshlar bilan bezatilgan turunj qismi hajmdor boʻlib, yirik marjonli koʻzlar qadalgan yapaloq naycha va uning ustki va ostki tomoniga kungurador («ona — maʼbuda» tasvirini ifoda-lovchi) shakllar ishlangan qismlardan iborat; quyi qismi yaproqcha, du-maloq qubbachalar, zigʻiraklar osilgan zanjirli shokilalar bilan hoshiyalanadi. Qad. dan hosildorlik homiysi (tumor) sifatida qadrlangan. Haykalni raqqosalar milliy kiyimning tarkibiy qismi sifatida taqadilar.

Prev Article

HAYITOVA

Next Article

HAYKAL Muhammad Husayn